Bert Vuijsje

De Pierre Bayle-prijs voor muziekkritiek 2005 is toegekend aan Bert Vuijsje

Bert Vuijsje is een verteller pur sang. Op een persoonlijke en aanstekelijke manier schrijft hij over jazz. Hij voldoet met verve aan de criteria voor een goede kunstcriticus: zijn stijl is goed, zijn missiegevoel zonder weerga, zijn feitenkennis indrukwekkend en onovertroffen, en last but not least: Bert Vuijsje weet jazz in een context te plaats, zowel historisch als sociologisch. Zo verdient zijn bijdrage aan de geschiedschrijving van de jazz tijdens de Tweede-wereldoorlogsjaren speciale vermelding: een korte muzieksociologie die informatief en meeslepend is. 
Elke criticus die zijn onderwerp in de tijd wil schetsen, kan niet anders dan het nieuwe wegen in laten slaan. Zo ook Vuijsje. Zijn verkenningen hebben vaak tot andere inzichten in de jazzkritiek geleid. Als jongeman van twintig is hij over jazz gaan schrijven en hij is dat tot op de dag van nu blijven doen; en op veel plaatsen. Bij zo ongeveer elk tijdschrift of dagblad in Nederland heeft hij wel een of meer stukken over jazz achter gelaten. Na ongeveer veertig jaren jazzkritiek wordt het tijd Bert Vuijsje te bekronen. 
Vuijsje schrijft niet alleen over jazz, ook schrijft hij jazz. Zijn stijl is beknopt maar steeds explosief van passie. Hij heeft een volkomen origineel en karakteristiek oeuvre geschapen. Opvallend hierbij is dat veel van zijn geschriften een participerend kenmerk hebben, zoals zijn interviews, bijvoorbeeld in het boek De nieuwe jazz (1978), of zoals zijn schetsen van muzikale levens, zoals laatstelijk dat van Rita Reijs, op basis van oral biography. Het lukt Vuijsje dan om binnen de geschiedenis te gaan staan die hij beschrijft. 
Maar ofschoon zeer verweven met het Nederlandse jazzwezen, Vuijsje’s beschouwingen zijn familiair noch partijdig. Daar is hij een te groot liefhebber voor. Ook hier is Rita Reys: Lady Jazz (2004) een goed voorbeeld. Een hagiografie wordt het werk nergens, ondanks het feit dat hij zijn bewondering voor Reys niet verbergt. Vuijsje’s analyses en beschouwingen worden afgewisseld met Reys’ relaas, zodat een heel persoonlijke geschiedenis van de Nederlandse jazz ontstaat. 
Wellicht is dat ook zijn grootste verdienste: door al zijn geschriften over de jazz een kroniek van de jazz te hebben opgesteld. Vuijsje beschouwt de jazz niet als een ondergeschoven kindje, maar als een volstrekt gelegitimeerde kunstvorm. Als journalist, schrijver, en nu als vice-voorzitter van het Nederlandse Jazz Archief en mede-auteur van de op internet te lezen Nederlandse Jazzgeschiedenis is hij een van de pioniers van de Nederlandse jazzkritiek. 

Bert Vuijsje (1942) schrijft sinds 1962 professioneel over jazzmuziek. Hij is columnist en medewerker van het blad Jazz Magazine en co-presentator van het NPS-programma Jazzkotabel (Radio 4). Daarnaast publiceert hij artikelen over jazz in de Volkskrant, en columns in het blad Doctor Jazz, in het Bulletin van het Nederlands Jazz Archief, en in het Belgische tijdschrift Jazzmozaïek.  
Als algemeen journalist werkte hij vanaf 1967 achtereenvolgens bij Het Parool, het weekblad Haagse Post en het maandblad Intermagazine. Van 1985 tot 1996 was hij adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant en van 1996 tot 2000 hoofdredacteur van HP/De Tijd.  

Naast zijn algemene journalistieke werkzaamheden heeft Bert Vuijsje altijd over jazz geschreven. Hij was jazzmedewerker van Vrij Nederland (1962-1967), redacteur en later hoofdredacteur van het blad Jazzwereld (1965-1973), en jazzcriticus van Het Parool (1967-1973). Van 1969 tot 1981 publiceerde hij jazz-interviews en platenrecensies in de Haagse Post. Vanaf 1973 coördineerde hij enkele jaren de jazzrubriek in Muziekkrant OOR; later werd hij medewerker van het maandblad Jazz Nu (tegenwoordig Jazz Magazine). Van 1983 tot 1996 was hij jazzcriticus van de Volkskrant. Ook droeg hij een hoofdstuk bij aan het boek Over Jazz (1967) en publiceerde hij de interview-bundels De Nieuwe Jazz (1978) en Jazzportretten (1983). Daarnaast werkte hij, als redacteur en auteur, mee aan de zeven Jazzjaarboeken die vanaf 1982 door Van Gennep werden uitgegeven. Zijn recentste boek is Rita Reys: Lady Jazz, het levensverhaal van Nederlands grootste jazz-zangeres (uitgeverij Thomas Rap, 2004). Bert Vuijsje schreef dit boek samen met Rita Reys.